PDF 315 kb

PDF 350 kb

PDF 60 kb

PDF 335 kb

PDF 600 kb (Right-Click, and "Save Target As" كليك راست كنيد و ذخيره كنيد)

PDF 135 kb

PDF 120 kb

PDF 110 kb

حكيم ابوالقاسم فردوسي
سخنوري كه سخن را به خدمت پرورش روحيه‌ي ميهني گرفت
فردوسي سراسر شاهنامه را در زمان سامانيان سرود 

PDF 172 kb

PDF 47 kb

   افسانه‌ی پنجم و ششم و هفتم

  افسانه‌ی سوم و چهارم

  افسانه‌ی اول و دوم

PDF 630 kb

كند و كاوی گذرا در تاريخ و زبان مردم آذربايجان
با نگاهی به تاريخچه‌ی ورود چماعات ترك به‌درون ايران، جاگير شدنشان در آذربايجان، و ترك‌زبان شدنِ مردم آذربايجان
از آترپاتيكان تا آذربايجان، آذربايجان در سلطه عرب، خودمختاری آذربايجان در خلافت عباسی، تركان و توران، و موضوعات ديگر

PDF 335 kb

آذری، يا زبان باستانِ آذربايجان ـ نوشته‌ی احمد كسروی

PDF 835 kb (Right-Click, and "Save Target As" كليك راست كنيد و ذخيره كنيد)

متن كامل نامه‌ی جعفر پيشه‌وری و رهبران فرقه‌ی موسوم به دموكرات در آذربايجان، به استالين

پيشه‌وری و سردسته‌های فرقه‌ی تجزيه‌طلبِ موسوم به دموكرات در آذربايجان از استالين درخواست می‌كنند كه مخفيانه برايشان اسلحه بفرستد، و به‌او قول می‌دهند كه نخواهند گذاشت كارگزاران دولت ايران از اين موضوع اطلاع بيابد. آنها به‌استالين هشدار مي‌دهند كه اگر دير بجنبد منافع اتحاد شوروی در ايران به‌خطر خواهد افتاد. به‌او اطلاع می‌دهند كه مردم آذربايجان خواهان جدائی از ايران هستند ولی اگر استالين ترجيح بدهد كه فعلا از ايران جدا نشوند هم همچنان براي برقرار كردن دولت سوساليستی درايران تلاش خواهند كرد تا كل ايران به شوروی وابسته شود.

PDF 170 kb

متن كامل سخن‌رانی دكتر محمد مصدق در مجلس پنجم
در دفاع از قانون اساسی مشروطه و مخالفت با شاه شدن رضاخان نخست‌وزير

PDF 195 kb

PDF 360 kb

گزيده‌هائی ازآنچه دراين كتاب مي‌خوانيد:ـ
پچون بيدون بخاراخداه بمرد كودك او خردسال بود و خاتون كه زن او بود به سلطنت نشست، و اين در خلافت ابوبكر بود 

در سال 56 سعيد ابن عثمان از جيحون بگذشت و به‌بخارا آمد. خاتون كس فرستاد و گفت: «بر همان صلحم كه با عبيدالله زياد كرده‌ام.» و ازآن مال بعضي فرستاد، كه ناگاه لشكرِ سغد وكش و نخشب رسيدند؛ و عدد ايشان يك‌صد و بيست‌هزار مرد بود. خاتون از صلح و آنچه فرستاده بود پشيمان شد و آن مال بازگرداند. سعيد گفت: «بر همان قولم، وآن‌مال بازفرستند‌.» خاتون گفت: «ما را صلح نيست.» آنگاه لشكرها جمع شدند و در مقابلة يكديگر ايستادند و صفها بركشيدند. خداي تعالي بيم در دل كافران انداخت تا آن‌همه لشكرهاي كافران بازگشتند بي‌جنگ، و خاتون تنها ماند. باز كس فرستاد، و صلح خواست و مالْ زيادت كرد، و به‌تمامي فرستاد. سعيد گفت من اكنون به سغد و سمرقند مي‌روم، و تو به‌راهِ مني، از تو گروي بايد تا راه بر من نگيري و مرا نرنجاني. خاتون هشتادتن از مَلِك‌زادگان و دهقانان بخارا به‌گرو به سعيد داد، و سعيد از درِ بخارا بازگشت و رفت و هنوز مي‌رود.

و چون سعيد ابن عثمان از كارهاي بخارا فارغ شد، به سمرقند و سغد رفت، و جنگهاي بسيار كرد و ظفرْ اورا بود. و آن‌روز سمرقند را پادشاهي نبود، و از سمرقند سي‌هزار تن بَرده كرد، و مالِ بسيار آورد. چون به‌بخارا رسيد، خاتون كس فرستاد و گفت: «چون به سلامت بازگشتي آن گرو به ما بده.» سعيد گفت: «من هنوز از تو ايمن نشده‌ام. گرو با من باشد تا از جيحون بگذرم.» چون از جيحون بگذشت خاتون باز كس فرستاد. گفت: «باش تا به مرو رسم.» چون به مرو رسيد باز خاتون كس فرستاد. گفت: «تا به نيشابور رسم.» چون به نيشابور رسيد، گفت: «تا به كوفه رسم، و از آنجا به مدينه.» چون به مدينه رسيد، غلامان را بفرمود تا شمشيرها و كمرها از ايشان بگشادند، و هرچه با ايشان بود از جامة ديبا و زر و سيم همه را از ايشان بگرفتند، و ايشان را گليمها عوض دادند و به كشاورزي مشغولشان كردند. ايشان به‌غايت تنگدل شدند و گفتند: «اين مرد را چه خواري ماند كه با ما نكرد؟! ما را به بندگي گرفته و كارِ سخت مي‌فرمايد. چون در استحفاف خواهيم هلاك شدنْ باري به‌فائده هلاك شويم.» پس به سراي سعيد اندرآمدند، و درها بربستند و سعيد را بكشتند، و خويشتن را نيز به‌كشتن دادند.

هربار كه لشكرِ اسلام به‌بخارا آمدي جنگ كردي تابستان، و زمستان بازرفتي. و اين خاتون با هركه بيامدي لختي جنگ كردي، و باز صلح كردي. … قُتَيبَه ابن مسلم سه بار ايشان را مسلمان كرده بود، باز ردّت آورده كافر شده بودند. اين بارِ چهارم قُتَيبَه جنگ كرده شهر بگرفت. و ازبعدِ رنجِ بسيار اسلام آشكارا كرد، و مسلماني اندر دلِ ايشان بنشاند. به هر طريقي كار بر ايشان سخت كرد و ايشان اسلام پذيرفتند به‌ظاهر، و به‌باطنْ بت‌پرستي مي‌كردند. قُتَيبَه چنان صواب ديد كه اهل بخارا را فرمود يك نيمه از خانه‌هاي خويش به‌عرب دادند، تا عرب با ايشان باشند و از احوالِ ايشان با خبر باشند، تا به ضرورت مسلمان باشند. به‌اين طريق مسلماني آشكارا كرد، و احكام شريعت بر ايشان لازم گردانيد، و مسجدها بنا كرد، و آثار كفر و رسمِ گبري برداشت، و جِدِّ عظيم مي‌كرد، و هركه در احكامِ شريعت تقصيري كردي عقوبت مي‌كرد، و مسجدِ جامع بنا كرد، و مردمان را فرمود تا نمازِ آدينه آوردند تا اهل بخارا را ايزد تعالي ثواب اين خيرْ ذخيرة آخرتِ او كند.

قُتَيبَه ابن مسلم مسجد جامع بنا كرد اندر حصارِ بخارا به‌سالِ 94. مر اهلِ بخارا را فرمود تا هر آدينه در آنجا جمع شدندي، چنانكه هر آدينه منادي فرمودي «هركه به نماز آدينه حاضر شود دو درم بدهم.» و مردمانِ بخارا به اولِ اسلام در نمازْ قرآن به پارسي خواندندي و عربي نتوانستندي آموختن. و چون وقتِ ركوع شدي، مردي بودي كه درپسِ ايشان بانگ زدي «بَكُنيتان كُنيت». و چون سجده خواستندي كردن بانگ كردي «نگونبان كنيت».

مردمان بيكند امان خواستند؛ قُتَيبَه صلح كرد و مال بستد، و ورقاء ابن نصر باهلي را بر ايشان امير كرد، و او روي به‌بخارا آورد. … اندر بيكند مردي بود اورا دو دختر بود باجمال. ورقاء ابن نصر هر دو را بيرون آورد. اين‌مرد گفت: «بيكند شهري بزرگ است؛ چرا از همة‌ شهر دو دختر من مي‌گيري؟» ورقاء جواب نداد. مرد بِجَست و كاردي بزد، ورقاء را به ناف اندرآمد وليكن كاري نيامد و كشته نشد. چون خبر به قُتَيبَه رسيد بازگشت، و هركه در بيكند اهل جنگ بود همه را بكشت؛ و آنچه باقي مانده بود بَرده كرد؛ چنانكه اندر بيكند كس نماند، و بيكند خراب شد. پس بيكند سالهاي بسيار خراب بماند. و اهل بيكند بازارگانان بودند و بيشتر به‌بازرگاني رفته بودند به ولايت بلدة‌ چين و جاي ديگر. و چون بازگشتند فرزندان و زنان و اقرباء خويش را طلب كردند و بخريدند از عرب. و باز بيكند را آبادان كردند.

داستان المقنع و ماه نخشب نيز بخشی از اين كتاب است كه خواهيد خواند

290 kb

بخش سوم

  390 kb

بخش دوم

340 kb

بخش نخست

720 kb

بسترهاي تاريخي اسلامهاي متعارض در جامعه‌ي قبايلي عربستان 
و زمينه‌هاي پيدايش مذاهب شيعه، سني، خوارج و معتزله 

PDF 250 kb

PDF 160 kb

سابقه‌ي تاريخي اسكان قبايل و عشاير عرب در خوزستان 

PDF 150 kb

بازخوانی انديشه‌ی اعتزالی
داستان تقابل تاريخی نوانديشی دينی و اسلام سنتی

چه‌گونگی شكل‌گيری مكتب معتزله توسط نسلهای دوم و سوم ايرانی‌های مسلمان‌شده
بررسی تلاشهای فكری ايراني‌های مسلمان‌شده برای ارائه‌ی قرائت نوينی از اسلام كه با نيازهای تمدنی بشر سازگار باشد
واشكافِ روياروئی تاريخی تحجر با خردگرائی و نوانديشی دينی در اسلام 
بررسی سهم معتزله در گسترش آزادانديشی و نوانديشی دينی
چه‌گونگی پيدايش مكتب اشعری و سلطه‌ يافتنش بر انديشه‌ی اسلامی تا امروز
تلاشی برای شناختِ ريشه‌های تاريخی نوانديشی دينی كه اكنون در ايران جريان دارد

PDF 440 kb (Right-Click, and "Save Target As" كليك راست كنيد و ذخيره كنيد)

بخش نخست ـ خاندان صفوي و پديده‌ي قزلباش 

خاندان صفوي
شيخ صفي الدين اردبيلي
فرزندان شيخ صفي الدين

منشأ قزلباشان و عقايد آنها
شيخ جنيد در آناتولي
شيخ حيدر
سلطان يعقوب بايندر و شيخ حيدر
سلطان علي

بخش دوم ـ تشكيل سلطنت قزلباشان 

شاه اسماعيل صفوي
تشكيل سلطنت در تبريز و تسخير آذربايجان

تسخير ايران توسط قزلباشان
جدائي ماوراء النهر از ايران

سازمان و تشكيلات قزلباشان صفوي

تحريكات قزلباشان در كشور عثماني
جنگ چالديران و ازدست رفتن شمالغرب ايران

بخش سوم ـ نتايج ظهور قزلباشان در ايران 

گسترش نفوذ عثماني در خاورميانه ـ آغاز انزواي تاريخي ايران 
جدائي عراق و كردستان از ايران 

جنبش‌هاي ضد فئودالي روستائيان ايران در اوائل خلافت عباسي 

PDF 360 kb (Right-Click, and "Save Target As" كليك راست كنيد و ذخيره كنيد)

فرزندان سبكتگين، زمينه‌سازان حاكميت ترك در ايران

PDF بخش دوم

PDF بخش نخست

فروپاشي شاهنشاهي ساساني و پيامدهاي آن 
تاريخ ايران از سال 12 تا سال 99 هحري 

گفتارنخست : مقدمات خزش قبايل عرب به درون مرزهاي ايران

روي كار آمدن يزدگرد سوم توسط كودتاي رستم فرخزاد و از هم پاشيدن ارتش ايران 
تصرف سرزمين حيره توسط عربها در سال 13 هجري 
سرازيرشدن قبايل عرب به سرزمين حيره و نزديك شدنشان به مرزهاي عراق ساساني 

گفتار دوم : جنگ سرنوشت‌ساز قادسيه

تلاشهاي رستم فرخزاد براي حفظ مرزهاي جنوبي عراق 
شكست بزرگ سپاه يزدگرد در قادسه در آغاز سال 16 هجري 
بازشدن دروازه‌هاي عراق برروي عربها 

گفتارسوم : سقوط تيسپون و عراق و خوزستان

گفتار چهارم : سقوط ايران غربي و مركزي و جنوب پارس

گفتار پنجم

گفتار ششم : فتوحات در زمان عثمان

سقوط استخر و گور و ديگر نقاط پارس در سالهاي 25 تا 29 هجري 
سقوط كرمان در سال 29 هجري 
سقوط سيستان در سالهاي 30 و 31 هجري 
سقوط نيشابور و بخشي از غرب خراسان در سالهاي 31 و 32 هجري 
فرجام يزدگرد سوم و برافتادن نهائي پادشاهي در ايران 
شورشهاي سراسري ايرانيان برضد عرب پس از كشته شدن عثمان 

گفتار هفتم : فتوحات زمان اموي ـ سالهاي 41- 99 هجري